در دنیای امروز که جابه جایی و سفر بخش جدایی ناپذیری از زندگی ماست، رانندگان تاکسی های جاده ای نقش قهرمانان گمنامی را دارند که شهرها را به هم متصل می کنند. اما یکی از بزرگترین دغدغه های این قشر زحمت کش، هزینه سوخت است. مدیریت هزینه ها در این شغل، مستقیماً به این بستگی دارد که بدانیم نظام سهمیه بندی چطور کار می کند.
چرا دانستن میزان سهمیه حیاتی است؟
اگر بخواهیم صادقانه نگاه کنیم، بنزین برای یک راننده بیابانی، حکم خون در رگ های ماشین را دارد. بسیاری از رانندگان تازه وارد یا حتی باسابقه، دائم این سوال را می پرسند که سهمیه بنزین تاکسی بین شهری چقدر است؟ دانستن پاسخ این سوال به راننده کمک می کند تا برای سفرهای خود برنامه ریزی کند، بداند چقدر می تواند روی بنزین یارانه ای حساب کند و چه زمانی باید به سراغ بنزین آزاد برود.
در واقع، سهمیه بنزین تاکسی بین شهری بر اساس یک فرمول ترکیبی محاسبه می شود. این یعنی برخلاف ماشین های شخصی که یک عدد ثابت در ماه می گیرند، برای تاکسی های جاده ای همه چیز به “کارکرد” و “نوع خودرو” بستگی دارد.
تقسیم بندی انواع سوخت برای ناوگان عمومی
دولت برای اینکه عدالت را رعایت کند، خودروها را به دسته های مختلفی تقسیم کرده است. این تقسیم بندی باعث می شود که هر راننده متناسب با نیاز واقعی اش سوخت دریافت کند.
سهمیه بنزین تاکسی زرد بین شهری
تاکسی های زرد رنگ که پلاک عمومی (ع) دارند، شناسنامه جاده های ما هستند. این خودروها به دلیل اینکه زیر نظر سازمان راهداری فعالیت می کنند، از حمایت های ویژه ای برخوردارند. سهمیه بنزین تاکسی زرد بین شهری معمولاً به دو صورت واریز می شود: یک مقدار ثابت که اول هر ماه در کارت سوخت شارژ می شود و یک مقدار “اعتباری” که بر اساس پیمایش یا همان میزان راهی که راننده طی کرده، محاسبه می گردد.
بنزین تاکسی دوگانه؛ صرفه جویی یا محدودیت؟
بسیاری از خودروهای فعال در جاده ها از نوع گازسوز هستند. سیاست گذاران بر این باورند که این خودروها باید بیشتر از سوخت پاک و ارزان CNG استفاده کنند. به همین دلیل، بنزین تاکسی دوگانه نسبت به خودروهای تک سوز کمتر است. این موضوع گاهی برای رانندگان در مسیرهای کوهستانی که فشار زیادی به موتور می آید، چالش برانگیز می شود، اما از نظر اقتصادی، ترکیب گاز و بنزین سهمیه ای می تواند هزینه های سفر را به شدت کاهش دهد.
جزئیات نهایی سهمیه ها در سیستم سه نرخی (۱۴۰۴ و ۱۴۰۵)
در سیستم جدید، قیمت ها به سه دسته تقسیم شده اند: ۱۵۰۰ تومان (یارانه ای)، ۳۰۰۰ تومان (نیمه یارانه ای) و ۵۰۰۰ تومان (نرخ آزاد/جایگاه). حالا ببینیم سهم هر راننده چقدر است:
سهمیه بنزین تاکسی های بین شهری (تک سوز)
برای رانندگانی که تمام وقت در جاده هستند، سهمیه ها به این صورت شارژ می شود:
- ۷۵۰ لیتر بنزین ۱۵۰۰ تومانی: این مقدار در دو مرحله واریز می شود؛ بخشی در اول ماه داخل کارت سوخت و بخشی به صورت اعتبار نقدی (پیمایشی) بعد از ثبت صورت وضعیت ها.
- حذف نرخ ۳۰۰۰ تومانی: در قانون جدید، اکثر خودروهای عمومی دیگر سهمیه ۳۰۰۰ تومانی ندارند تا مستقیم از نرخ اول استفاده کنند و در صورت نیاز مازاد، به نرخ ۵۰۰۰ تومانی منتقل شوند.
بنزین تاکسی دوگانه (سوز)
دولت برای تشویق به استفاده از گاز، سهمیه بنزین این عزیزان را به این صورت تنظیم کرده است:
- ۴۵۰ لیتر بنزین ۱۵۰۰ تومانی: (تلفیقی از کارت سوخت و اعتبار پیمایشی).
- کاهش سهمیه دوم: طبق آخرین بخشنامه، سهمیه دوم (نرخ میان قیمت) برای خودروهای دوگانه نسبت به سال های قبل ۵۰ درصد کاهش یافته تا رانندگان بیشتر از ظرفیت CNG استفاده کنند.
سهمیه بنزین تاکسی های برون شهری (ون و مینی بوس)
اگر خودروی شما “ون” با کاربری تاکسی بین شهری است:
- شما تا ۶۰۰ لیتر سهمیه بنزین ۱۵۰۰ تومانی دریافت می کنید.
چند نکته طلایی برای رانندگان در سال ۱۴۰۴-۱۴۰۵
- بیمه شخص ثالث، شرط لازم سوخت: اگر بیمه نامه شما منقضی شود، سامانه هوشمند سوخت در همان لحظه سهمیه بنزین تاکسی زرد بین شهری شما را غیرفعال می کند. این سیستم کاملاً برخط (آنلاین) شده است.
- خودروهای نوشماره: اگر ماشین صفر کیلومتر (تولید ۱۴۰۴ به بعد) بخرید، طبق قانون جدید، سهمیه ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی به آن تعلق نمی گیرد، مگر اینکه کاربری آن را رسماً به “تاکسی” تغییر دهید و در سامانه راهداری ثبت کنید.
- سهمیه بنزین تاکسی شهری: این سهمیه همچنان روی ۴۰۰ لیتر (برای تک سوزها) ثابت مانده و افزایش جدیدی برای آن در نظر گرفته نشده است، چون پیمایش آن ها کمتر از خودروهای جاده ای است.
تفاوت اصلی سهمیه ها در کجاست؟
گاهی رانندگان می پرسند چرا سهمیه من با برادرم که در آژانس داخل شهر کار می کند متفاوت است؟ اینجاست که باید مرز بین خدمات شهری و برون شهری را بشناسیم. سهمیه بنزین تاکسی شهری برای مسافت های کوتاه و ترافیک های سنگین طراحی شده است. ماشین هایی که در شهر کار می کنند، کیلومتر زیادی نمی اندازند اما ساعت های زیادی روشن هستند.
در مقابل، سهمیه بنزین تاکسی های بین شهری بر اساس جاده و سرعت طراحی شده است. در جاده، مصرف سوخت در هر ۱۰۰ کیلومتر متفاوت از داخل شهر است و مسافت ها بسیار طولانی تر هستند. علاوه بر این، سهمیه بنزین تاکسی ها به طور کلی (چه شهری و چه بیابانی) بسیار بیشتر از خودروهای شخصی است، چون این خودروها ابزار کار و نان آوری راننده هستند و دولت موظف است برای جلوگیری از گرانی کرایه ها، این سوخت را تامین کند.
سهمیه بنزین تاکسی های برون شهری چگونه محاسبه می شود؟
سیستم جدید تخصیص سوخت دیگر مثل قدیم نیست که یک عدد ثابت برای همه ریخته شود. امروزه “پیمایش” حرف اول را می زند. برای اینکه سهمیه بنزین تاکسی های برون شهری به دست راننده برسد، او باید مراحل زیر را طی کند:
- ثبت نام در سامانه های مجاز: راننده باید کارت هوشمند سوخت و مدارک فعالیت خود را ثبت کند.
- دریافت صورت وضعیت: هر سفری که راننده بین دو شهر انجام می دهد، باید در پایانه ها ثبت شود. این ثبت شدن به سامانه می گوید که این ماشین مثلاً ۵۰۰ کیلومتر راه رفته است.
- تخصیص اعتبار: بر اساس این ۵۰۰ کیلومتر، مبلغی به عنوان مابه تفاوت نرخ بنزین سهمیه ای و آزاد به حساب اعتباری راننده واریز می شود.
این روش باعث شده که سهمیه بنزین تاکسی های بین شهری دقیق تر و عادلانه تر توزیع شود و کسی که بیشتر کار می کند، بنزین بیشتری هم دریافت کند.
چالش های پیش روی رانندگان در مورد سوخت
با وجود این سیستم ها، هنوز هم سوالات زیادی باقی می ماند. مثلاً اینکه اگر راننده ای مسافر دربستی ببرد و صورت وضعیت نگیرد، تکلیف سوختش چه می شود؟ در این حالت، او فقط می تواند از همان سهمیه پایه استفاده کند و اعتبار پیمایشی به او تعلق نمی گیرد. همچنین، باید توجه داشت که سهمیه بنزین تاکسی های برون شهری یک سقف مشخص دارد. یعنی اینطور نیست که هر چقدر ماشین راه برود، بنزین بی نهایت به او داده شود. دولت برای هر نوع خودرو (مثلاً پژو، سمند یا تویوتا) یک حد مجاز مصرف در هر ۱۰۰ کیلومتر تعریف کرده است که فراتر از آن شامل حمایت نمی شود.
نکات کلیدی برای مدیریت سهمیه بنزین
برای اینکه رانندگان در انتهای ماه با باک خالی و جیب خالی مواجه نشوند، چند راهکار ساده وجود دارد:
- بررسی مداوم سامانه سماس: همیشه چک کنید که آیا پیمایش شما به درستی ثبت شده است یا خیر.
- استفاده هوشمندانه از بنزین تاکسی دوگانه: سعی کنید در مسیرهای کفی و صاف از گاز استفاده کنید و بنزین سهمیه ای را برای گردنه ها و سربالایی ها نگه دارید.
- نگهداری فنی: یک فیلتر هوای کثیف یا لاستیک کم باد می تواند مصرف سوخت شما را جوری بالا ببرد که حتی سهمیه بنزین تاکسی بین شهری هم برایتان کافی نباشد.
سخن آخر
در نهایت، پاسخ به این سوال که سهمیه بنزین تاکسی بین شهری چقدر است، یک جواب ثابت عددی ندارد، بلکه یک فرآیند زنده است. شما با فعالیت قانونی، ثبت سفرهای خود و نگهداری درست از خودرو، می توانید بیشترین بهره را از سهمیه بنزین تاکسی ها ببرید. فراموش نکنید که هدف از تمام این طرح ها، چه برای سهمیه بنزین تاکسی شهری و چه برای ناوگان جاده ای، حمایت از معیشت شما و رفاه مسافران است. جاده ها منتظر شما هستند و با مدیریت درست سوخت، این مسیرها همیشه هموار و پربرکت خواهند بود.
سوالات متداول درمورد “سهمیه بنزین تاکسی بین شهری چقدر است؟”
- اگر سهمیه بنزین من واریز نشد چه کار کنم؟
ابتدا از طریق سامانه سماس (samas.moi.ir) وضعیت پیمایش خود را چک کنید. اگر صورت وضعیت های جاده ای شما به درستی ثبت نشده باشد، سهمیه بنزین تاکسی های بین شهری و اعتبار نقدی به شما تعلق نمی گیرد. - سقف مجاز پیمایش ماهانه برای دریافت بنزین چقدر است؟
برای سهمیه بنزین تاکسی های برون شهری، سقف پیمایش معمولاً ۵۰۰۰ کیلومتر در ماه است. یعنی اگر بیش از این مقدار در جاده رانندگی کنید، برای کیلومترهای اضافه دیگر بنزین سهمیه ای یا اعتبار نقدی دریافت نخواهید کرد. - آیا سهمیه سوخت به کارت بانکی واریز می شود یا کارت سوخت؟
سهمیه بنزین تاکسی ها ترکیبی است؛ مقدار ثابتی در کارت سوخت شارژ می شود و مابه تفاوت ریالی پیمایش، به صورت اعتبار به کارت بانکی شما واریز می گردد که فقط در پمپ بنزین ها قابل استفاده است.
